Het is geen geheim dat velen van ons AI-assistenten zoals ChatGPT gebruiken; en velen geloven dat we aan het begin staan van een revolutie die de menselijke samenleving diepgaand zal hervormen. Voor de bouwsector brengt deze transformatie zowel enorme kansen als kritische vragen met zich mee, zegt Benedict Wallbank, Manager Partnerschappen en Digitale Bouwstrategie bij Trimble.
Het overgrote deel van de AI die tegenwoordig in de bouwsector wordt toegepast, is "narrow AI", die getraind is om één enkele taak uit te voeren, vaak beter en sneller dan een mens. Dit is het enige type AI dat momenteel in gebruik is, en levert alles aan, van chatbots tot workflowautomatisering. Er staat echter een meer transformerende verandering in het verschiet: AI met autonoom gedrag dat op dat van agents lijkt en die kan plannen, beslissingen kan nemen en complexe taken kan uitvoeren met minder menselijke input.
De volgende golf: Agentic AI en nieuwe businessmodellen
Er is grote verandering op komst in de vorm van Agentic AI. In tegenstelling tot de "Narrow AI" die we tegenwoordig gebruiken, waarbij een mens elke stap moet activeren, kan Agentic AI zelf redeneren om complexe workflows te plannen en uit te voeren met verschillende softwaretools. Hoewel we nog ver verwijderd zijn van Kunstmatige Algemene Intelligentie (AGI)—AI die bij elke taak het menselijk intellect evenaart—stelt Agentic AI huidige systemen in staat om van context te leren en meerfasige projecten uit te voeren met minimale menselijke tussenkomst.
Jari Heino, Vicepresident & GM, BIM & Engineering, Trimble Finland
Deze evolutie zal diepgaande economische gevolgen hebben. Volgens Jari Heino, Vice President & GM BIM & Engineering bij Trimble in Finland, kan ons hele bedrijfsmodel worden beïnvloed. "AI-agents zullen uiteindelijk enigszins onafhankelijk werken, wat een hele nieuwe wereld opent," stelt Heino. "Welke van onze taken kan—en moet—AI overnemen?".
De kernuitdagingen binnen de bouw oplossen
De interesse in AI binnen de bouwsector is aanzienlijk, waarbij velen proberen de praktische waarde ervan te begrijpen. Het ware potentieel van AI ligt niet in het vervangen van mensen, maar in het elimineren van taken die mensen eigenlijk niet zouden moeten doen.
Het heroriënteren van menselijk potentieel
Door repetitief, cognitief saai en gevaarlijk werk te automatiseren, maakt AI menselijk kapitaal vrij om urgentere uitdagingen aan te pakken. "We staan voor dubbele crises van arbeidstekort en ecologische urgentie," legt Heino uit. "De tijd die wordt besteed aan repetitieve taken die geautomatiseerd kunnen worden, betekent uiteindelijk verspild menselijk potentieel. AI kan ons intellectuele kapitaal herleiden naar onze meest urgente uitdagingen in plaats van het routinematig te consumeren. Het resultaat is niet alleen efficiëntie—het is een fundamentele verschuiving in wat bouwprofessionals kunnen bereiken."
Vastzittende data ontgrendelen
Een van de meest hardnekkige uitdagingen in de sector is gefragmenteerde data. Een overvloed aan propriëtaire formaten zorgt ervoor dat informatie vast komt te zitten en waarde verloren gaat bij elke projectoverdracht. Hoewel standaarden belangrijk zijn, is iedereen dwingen om op dezelfde manier te werken geen praktische oplossing. In plaats daarvan kan AI data achter de schermen organiseren, waardoor teams flexibele werkpraktijken kunnen behouden terwijl dataharmonie wordt bereikt.
Benedict Wallbank, Manager Partnerschappen & Digitale Bouwstrategie, Trimble
Benedict Wallbank, die ook niet-uitvoerend directeur is bij NIMA (voorheen de UK BIM-alliantie), licht dit potentieel toe: "Ik ben al decennialang geobsedeerd door de uitdagingen van data-interoperabiliteit en hoe we efficiënt kunnen zorgen voor kwalitatieve data van levenslange activa. Bij NIMA gaan veel van onze huidige gesprekken over hoe AI ons zal helpen dat doel te bereiken. Mijn persoonlijke mening is dat Agentic AI een groot deel van de oplossing zal bieden. Hebben we nog steeds classificatie en standaarden nodig? Ja, maar AI biedt de mogelijkheid om data te identificeren en in kaart te brengen die momenteel vastzitten in documenten, tekeningen, modellen, scans en reality capture."
Industriegerichte AI in actie
Hoewel de wereld grote vooruitgang heeft geboekt in algemene AI, richt de aandacht zich nu op industriegerichte oplossingen die de taal van de bouw spreken. Deze gespecialiseerde tools richten zich op het oplossen van praktische problemen, het begrijpen van context en het integreren met bestaande workflows.
Binnen Trimble is er al wijdverbreid overgestapt op AI, waarbij ontwikkelaars het gebruiken om het schrijven van code te versnellen en producten te verbeteren in bijna alle sectoren om de operaties te verbeteren, van ontwerp en modellering tot veldoperaties. AI stelt gebruikers in staat 3D-modellen te wijzigen met tekstprompts, het creëren van geometrieën te automatiseren en modellen efficiënt te classificeren. AI voert geautomatiseerde documentclassificatie uit, controleert naleving van BIM-modellen, analyseert wijzigingsorders, identificeert wegdefecten en voert energiesimulaties uit. In het veld kan AI de veiligheid van de locatie monitoren door PBM-naleving en gevarenzones te identificeren, en scans vergelijken met modellen om afwijkingen te detecteren. AI helpt ook bij het vinden van content, het creëren van materialen en het uitwerken van ontwerpen, waarmee het uitgebreide ondersteuning biedt voor diverse bedrijfsbehoeften.
De toekomst navigeren met vertrouwen en verantwoordelijkheid
Naarmate AI autonomer wordt, zijn vragen over vertrouwen, verantwoordelijkheid en regulering cruciaal. Wereldwijde benaderingen van regulering verschillen. De EU hanteert een gecentraliseerde aanpak en stelt een systeem voor gedeeld toezicht en handhaving in. De VS heeft gekozen voor een lichtere aanpak en laat regulering over aan bestaande wetten en individuele staten om innovatie te stimuleren, terwijl het VK vijf kernprincipes heeft vastgesteld die sector voor sector moeten worden gecontroleerd.
Hoe meer we taken overdragen aan autonome systemen, hoe belangrijker het wordt om te bepalen wanneer een mens betrokken moet zijn. Heino merkt op: "We bouwen systemen rond de realiteit van menselijke feilbaarheid, maar we verwachten bijna onfeilbaarheid van geautomatiseerde systemen. Deze hogere standaard toont aan dat het toevertrouwen van technologie aan levensbedreigende beslissingen een buitengewone mate van betrouwbaarheid vereist."
De AI-geest is uit de fles en hervormt de industrie dagelijks. De bedrijven die floreren zijn niet de bedrijven die elke nieuwe innovatie snel implementeren, maar de bedrijven die diepere vragen stellen: Welke menselijke capaciteiten moeten we versterken? Hoe behouden we het onvervangbare oordeel dat voortkomt uit jarenlange ervaring in het veld? De organisaties die deze overgang met strategische helderheid navigeren, en begrijpen dat AI de bouwer dient te helpen in plaats van het vak te vervangen, zullen de duurzame weg vooruit banen.
